Johan Christian Dahl stworzył nieśmiertelny pomnik dla norweskiego miasta portowego Larvik, które jest raczej nieznane w reszcie świata. Obraz olejny "Larvik w świetle księżyca", powstały w 1839 roku, łączy w sobie wiele motywów typowych dla Dahla, który zasłynął jako pierwszy wielki norweski malarz pejzażysta. Tak więc dużą część powierzchni zajmuje nocne niebo, nad którym dryfują szare chmury. Dahl poświęcił kilka studiów i szkiców tym formacjom chmur, które są nakładane jedna na drugą, rozwiewane i ponownie spychane do siebie. Również w tym dziele chmury wydają się żywe, jakby były niesione przez wiatr. Chciałoby się móc oglądać je unoszące się nad idealnie pełnym księżycem, raz po raz wymykające się naszemu spojrzeniu. Bo choć światło księżyca dość mocno oświetla duże partie obrazu, jak na przedstawienie nocą, tytułowe ciało niebieskie pozostaje zasłonięte przed okiem widza. Mimo to dominuje nad obrazem i nieuchronnie zwraca na siebie całą uwagę. Światło księżyca odbija się w spokojnej wodzie Skagerak, która tworzy jedynie łagodne fale. Odbiciu światła księżyca nad powierzchnią wody Dahl poświęca także inne prace, np. obraz przedstawiający brzegi Łaby w jego rodzinnym Dreźnie, także w świetle księżyca. Nawet pobieżne porównanie obu dzieł ujawnia, że sceneria w "Larviku w świetle księżyca" jest znacznie jaśniejsza. Można przypuszczać, że wynika to z położenia geograficznego miasta. Dahl prawdopodobnie uchwycił słabe warunki oświetleniowe w okresie około dnia polarnego, podczas którego w pobliżu koła podbiegunowego występują bardzo krótkie, jasne noce. Zielone, świeżo ulistnione rośliny również wskazują na ten okres wczesnego lata. Ponieważ zjawisko to występuje tylko w kilku regionach świata, daje w obrazie niezwykłe i rzadkie efekty, miejscami sprawiając wręcz wrażenie światła dziennego.

W samym Larviku przedstawiono jedynie kilka budynków w pobliżu portu, kościół oraz kilka magazynów. Jeden duży żaglowiec jest zacumowany przy doku, a inne zakotwiczone są kilka metrów od lądu. Żagle są zwinięte, a na pokładzie nie ma nikogo, co daje wrażenie ciszy i spokoju. Port, który w dzień musi być zatłoczony, leży spokojnie, tylko w dolnej części zdjęcia mała łódź właśnie cumuje przy brzegu, napotykając dwóch mężczyzn, którzy być może łowią ryby. Choć wszystko, co zostało opisane do tego momentu, najpierw przykuwa uwagę widza, to odbija się w tle obrazu. Pierwszy plan tworzy górna krawędź nasypu opadającego ku wodzie. Ciężkie kłody leżą ułożone w stosy, niektóre starannie, inne w poprzek, a obok nich jakaś para kończy pracę na wieczór. Ich oczy wędrują po wodzie w kierunku statków, które obserwują w spokojnej postawie, bez szczególnej sympatii. Mężczyzna stoi z nogą uniesioną do góry, kobieta nawet osiadła na zboczu. Jak to zwykle bywa u malarza, oboje przedstawieni są tylko od tyłu, obserwując wraz z widzem naszkicowaną przez Dahla scenę. Dzięki przeważnie ciemnej, stonowanej kolorystyce, tworzącej nastrój zadumy i niemal mistyczny, "Larvik w blasku księżyca" należy do typowych przedstawicieli romantyzmu. A jednak cały obraz wydaje się bardzo bliski rzeczywistości i wcale nie przypomina martwej natury, wręcz przeciwnie, delikatny ruch wiatru i fal jest niemal namacalny. Patrząc ponad ramionami dwóch osób na pierwszym planie, widz jest zanurzony w tej scenie.

---

Larvik przy świetle księżyca · Johan Christian Dahl