Pole pszenicy pod burzowymi chmurami, 1890

Pole pszenicy pod chmurami należy do cyklu obrazów stworzonych przez holenderskiego malarza Vincenta van Gogha w Auvers-sur-Oise przed jego tragiczną śmiercią w 1890 roku. On, przedstawiciel impresjonizmu, rozpoczął z nim oczywiście inny okres twórczy, co w szczególności uwidacznia ten obraz. Z jednej strony pracował z nietypowymi dla siebie proporcjami, stosował bowiem skrajny format pejzażowy. Obraz "Pole pszenicy pod chmurami", który wisi w Muzeum Van Gogha w Amsterdamie, ma wymiary 50,9 x 101,3 cm. W ostatnich miesiącach życia użył tego formatu jeszcze 13 razy. Po drugie, to kolory, które się wyróżniają. W odróżnieniu od Arles, gdzie artysta operował jaskrawymi i niekiedy przesadnymi kompozycjami świetlnymi, w Auvers postawił na miękką, niemal łagodną kolorystykę. Jego prace, choć malowane olejem, sprawiają wrażenie niemal akwareli. Nawet pociągnięcia pędzla wydają się bardziej podatne, delikatniejsze.

Choć nad polem pszenicy wiszą burzowe chmury, błękitne barwy nie wydają się groźne. Łagodnie pofałdowane pole pszenicy zmienia się od jasnego, niemal białego odcienia zieleni, do bujnej ciemnej zieleni. Trudno na ten widok myśleć o rozkładaniu się. Ale najwyraźniej van Gogh właśnie to czuł. Do swojego brata Theo w Paryżu pisał bowiem: "Są to bezkresne łany zboża pod nudnym niebem, a ja nie uciekałem od próby wyrażenia smutku i zupełnej samotności."

O dziwo jednak, smutek, który odczuwał, nie przejawiał się w ponurych barwach. Być może, mimo wszystko, ten krajobraz miał dla niego pocieszający symboliczny charakter. Z jednej strony, rozkład. Potem, gdy żniwa są już w pełni i pozostawiają bolesne ściernisko. Z drugiej strony, wiedza o odnowieniu. Chmury z piorunami zapowiadają deszcz, a tym samym wzrost. Powtarzający się cykl, który zapewnia trwałość. Czegoś, czego brakowało w życiu artysty, a czego zaburzenie wyraził w dramatyczny sposób w swoich obrazach. Chyba u żadnego innego malarza nie było tak intensywnie widoczne, że nie maluje tego, co widzi, ale to, co czuje. Van Gogh nie tylko utorował drogę nowoczesnemu malarstwu, ale miał również ogromny wpływ na późniejszy ekspresjonizm.