Morze lodu

"Morze lodowe" to jeden z najsłynniejszych obrazów Caspara Davida Friedricha. Połamane płyty lodu, brązowe, zielone i żółte, nasunęły się na siebie, tworząc poszarpany, trójkątny kształt, który nieuchronnie przyciąga wzrok widza. Dopiero po czasie zauważa, że w lodzie kryje się coś jeszcze: wrak żaglowca. Wyraźnie widoczna jest tylko ozdobna rufa, gdzieniegdzie maszt i część żagla, które kolorystycznie również wtapiają się w lód. Szczegółowość obrazu jest dobrze dobrana. Widz myśli, że stoi bezpośrednio przed spiętrzonymi jak schody lodowymi płytami. Kolorystyka z odcieniami brązu sprawia wrażenie solidnej, wcale nie kruchej, krystalicznej materii, jaką zwykle wyobrażamy sobie lód. Jego siła jest dodatkowo podkreślana przez to.

Z jednej strony obraz wydaje się opustoszały. Pokazuje ogromną gwałtowność natury, wobec której człowiek nie ma szans. Ten motyw często pojawia się w obrazach Friedricha. Ale w obrazie jest też wystarczająco dużo koloru, dzięki czemu "Eismeer" wcale nie wydaje się ponury. Wręcz przeciwnie. Dzięki mistrzowskiej kompozycji wzrok widza prowadzony jest od ciężkiej, brązowej dolnej części coraz wyżej, gdzie staje się ona jaśniejsza, lód mieni się niemal przezroczystym błękitem, aż do samego szczytu, gdzie na niebie rozrywa się pokrywa chmur i ukazuje się dający nadzieję błękit.

Uważa się, że obraz ma tło historyczne. W latach 1819/20 miała miejsce ekspedycja mająca na celu odnalezienie Przejścia Północno-Zachodniego między Oceanem Atlantyckim a Oceanem Spokojnym. Nie była to ani pierwsza, ani ostatnia próba, a jak dotąd wszystkie kończyły się niepowodzeniem. Podobnie było z wyprawą Williama Edwarda Parry'ego, która posłużyła za inspirację do namalowania obrazu. Sytuacja wyglądała tak, że jeden ze statków został zepchnięty na ląd przez kry lodowe i prawie się wywrócił. Jestem pewien, że Frederick znał raport z rejsu i miedzioryty przedstawiające bliską katastrofę. Nie kopiował jednak tych przedstawień, ale poszedł dalej.