Gracius Broinowski

Od studenta polonistyki i sztuki w Monachium do ornitologa w Australii. Gracius Broinowski był "wędrowcem między światami" w więcej niż jednym znaczeniu tego słowa. Broinowski urodził się 7 marca 1837 r. we wsi Walichnowy - dziś położonej w województwie łódzkim, w centrum państwa polskiego, wówczas niemal na styku granicy pruskiego Śląska i carskiej Rosji. Jego ojciec był właścicielem ziemskim i oficerem w armii carskiej.

Broiowski studiował sztukę i języki na ówczesnym Królewskim Bawarskim Uniwersytecie w Monachium i tam został wykształcony na malarza. Ale potem, w wieku 20 lat, zaciągnął się na windjammer do Australii i wszedł do swojego nowego domu w porcie Portland w stanie Victoria. Początkowo Broinowski utrzymywał się z różnych prac dorywczych, pracował m.in. dla wydawcy w Melbourne, a na powierzchni utrzymywał się dzięki sprzedaży swoich obrazów. W 1863 roku ożenił się z córką kapitana statku wielorybniczego (szanowany zawód w tamtych czasach) i od 1880 roku zamieszkał w Sydney, gdzie udzielał lekcji malarstwa, prowadził wykłady o sztuce i organizował wystawy swoich obrazów. W 1886 r. urodzony w Polsce artysta przyjął obywatelstwo australijskie.

W międzyczasie rozwijał swoje zamiłowanie do australijskiej przyrody, a w szczególności do ptaków. W ciągu dziesięciu lat opublikował trzy przełomowe książki z własnymi ilustracjami: "The birds and mammals of Australia", "The Kockatoos and Nestors of Australia and New Zealand" i wreszcie w 1891 roku "The Birds of Australia". Tylko to dzieło obejmowało sześć wydań zawierających łącznie 700 opisów australijskich gatunków ptaków, wzbogaconych o ponad 300 chromolitografowanych rysunków - w owym czasie najnowocześniejszą metodę masowej produkcji jak najbardziej kolorowych odbitek. Po raz pierwszy poznane dzieła o świecie ptaków zostały zaoferowane w przystępnej cenie i tym samym stały się dostępne dla szerszej publiczności. Dlatego zachowane oryginalne wydania są dziś uważane za niezwykle cenne. Wydawnictwo imienia Broinowskiego (istniejące do dziś) w Perth (Zachodnia Australia) wydało w 1987 roku limitowaną edycję 850 reprintów.

Gracius Joseph Broinowski zmarł w wieku 76 lat w Mosman, na przedmieściach Sydney. Jego syn Leopold zasłynął jako dziennikarz i polityk na wyspie Tasmania.