| Urodzony | 10 czerwca 1880 (Chatou) |
| Zmarł | 11 września 1954 (Garches) w wieku 74 lat |
| Narodowość | Francja |
| Epoki | Fowizm, Kubizm |
| Gatunek | pejzaż, portret, martwa natura, malarstwo animalistyczne, malarstwo rodzajowe, malarstwo historyczne, akt, sztuka sakralna |
| Zawód | malarz, rzeźbiarz, grawer, scenograf, ilustrator, projektant biżuterii, fotograf, grafik, rysownik, projektant, litograf, akwarelista, ksylograf, pastelista, kolekcjoner sztuki |
| Rodzina | Ojciec: Louis Derain Małżonek: Alice Derain Dziecko: André-Charlemagne Knaublich |
| Uczeń | Yohanan Simon |
| Pod wpływem | Georges Seurat, Paul Gauguin, Maurice de Vlaminck |
| Członkostwa | Comité national de l'estampe |
| Znane dzieła | Mountains at Collioure (1905), Woman in a Chemise (1906), The Golden Age (1905), Big Ben (1906), The Port of Collioure (1905) |
Andre Derain przybył latem 1906 roku do L'Estaque, nadmorskiej miejscowości koło Marsylii, którą przed nim malował Cezanne. Młody francuski malarz zastał tam sosny, mury i jasne drogi i malował je tak, jakby ktoś przysunął słońce bliżej ziemi. W „The Turning Road, L'Estaque” droga wije się między drzewami, których pnie płoną oranżem i czerwienią; korony nad nimi są niebieskie, zielone i żółte, ziemia lśni różem, a między pniami drobne postacie przechodzą ze swoimi ciężarami. W tych samych miesiącach powstały także „Trzy Drzewa, L'Estaque”, trzy wygięte pnie na tle ochrowożółtego zbocza, za nimi zielony dom, a na murze maleńka postać w czerwieni.
Derain dorastał gdzie indziej, w Chatou nad Sekwaną, na zachód od Paryża; tam urodził się w czerwcu 1880 roku. W wieku osiemnastu lat uczęszczał w Paryżu do Académie Carrière i poznał Henriego Matisse'a; w 1900 roku dołączył do nich Maurice de Vlaminck, z którym Derain dzielił pracownię na wyspie na Sekwanie w pobliżu Chatou. Obaj wspólnie malowali brzegi wyspy, a później nazwano ich szkołą z Chatou. W latach 1901-1904 służba wojskowa przerwała jego malarską pracę. Latem 1905 roku Derain pracował z Matisse'em w Collioure nad Morzem Śródziemnym, a jesienią nowe obrazy zawisły w sali VII paryskiego Salonu Jesiennego; pośrodku jaskrawych płócien stało stateczne, klasycystyczne popiersie dziecka autorstwa pewnego rzeźbiarza. Krytyk Louis Vauxcelles zakpił, że to Donatello pośród dzikich bestii: popiersie było fragmentem statecznego renesansu, a otaczający je malarze stanowili les fauves, dzikie bestie. Drwina stała się nazwą stylu, a Derain, wspólnie z Matisse'em, został współtwórcą fowizmu. W „Taniec” z 1906 roku postacie w czerwieni, ochrze i pasiastym błękicie tańczą na jaskrawożółtym tle, zielony wąż wije się przez gęstwinę, barwny ptak trzepocze skrzydłami; barwa podporządkowuje się tu wyłącznie obrazowi i własnemu żarowi.
Wieść o nowym pożarze barw szybko się rozeszła. Marszand Ambroise Vollard widział, jak dobrze sprzedają się londyńskie obrazy Tamizy Moneta, dlatego w 1906 i 1907 roku trzykrotnie wysłał Deraina za kanał La Manche. Malarz stworzył podczas tych podróży trzydzieści obrazów, a Vollard kupił całą serię. W „Tamiza i Tower Bridge; La Tamise et Tower Bridge” z 1907 roku rzeka rozciąga się w świetle niczym zielona, nakrapiana płaszczyzna, przy brzegu tłoczą się barki o czerwonych kadłubach, samotny wioślarz zostawia za sobą ślad, a w głębi most odcina się błękitem od żółto-różowego nieba, tak odświętnie, jakby miasto świętowało ten dzień.
Z malarzami jest jak z ogrodami; jedne rozkwitają naraz i wołają ponad płotem, inne rosną po cichu i dopiero po latach pokazują, co się w nich kryje. W twórczości Deraina oba rodzaje spotykają się w jednym dziele, a kto ogląda jego obrazy obok siebie w Meisterdrucke, dostrzega dwie zupełnie różne tonacje. Fowistyczny obraz z 1906 roku bierze w posiadanie całą ścianę, tyle siły tkwi w czystych barwach. Późne pejzaże i martwe natury są natomiast cichymi sąsiadami, bylinami pod słonecznikami, które nie spieszą się i oddziałują przez długi czas.
Droga do tych cichych obrazów prowadziła przez przełom. W latach 1914-1919 Derain był żołnierzem podczas pierwszej wojny światowej; później porzucił dzikie barwy, malował klasycznie i surowo, a w latach dwudziestych wielu uważało go za czołowego malarza Francji. W 1919 roku przygotował scenografię i kostiumy do „Boutique fantasque”, „Czarodziejskiego sklepiku”, dla słynnego zespołu baletowego Siergieja Diagilewa, Ballets Russes; londyńska premiera okazała się triumfem i przyniosła kolejne zamówienia teatralne. Z biegiem lat w jego obrazach narastał spokój; już „Róże w wazonie” z 1932 roku przemawiają tym cichszym językiem. W 1935 roku Derain kupił posiadłość w Chambourcy na zachód od Paryża, przebudował parter na pracownię, a latem pracował w ogrodowej oranżerii. W latach wojny malował ogrody i widoki Donnemarie-en-Montois, małego miasteczka na południowy wschód od Paryża; jeden z tych motywów figuruje w naszym katalogu jako „Ogród w Ponnermaire en Montois, ok. 1940-45 (olej na płótnie)”, z błędem w nazwie miejscowości. W 1941 roku Derain wziął udział w zorganizowanej przez niemieckich okupantów podróży artystów do Berlina; po wyzwoleniu uznano to za kolaborację i dawni zwolennicy zaczęli go unikać.
W 1954 roku Derain został potrącony przez pojazd w Garches pod Paryżem i we wrześniu zmarł wskutek odniesionych obrażeń; już rok wcześniej osłabiła go infekcja oczu, po której nigdy w pełni nie odzyskał sił. Mieszkał wtedy od niemal dwudziestu lat w Chambourcy, w posiadłości noszącej nazwę La Roseraie, czyli Ogród Różany. Tam powstawały martwe natury i pejzaże z jego późnych lat, ciche obrazy malarza, którego niegdyś zaliczano do dzikich bestii.
Strona 1 / 5
| Urodzony | 10 czerwca 1880 (Chatou) |
| Zmarł | 11 września 1954 (Garches) w wieku 74 lat |
| Narodowość | Francja |
| Epoki | Fowizm, Kubizm |
| Gatunek | pejzaż, portret, martwa natura, malarstwo animalistyczne, malarstwo rodzajowe, malarstwo historyczne, akt, sztuka sakralna |
| Zawód | malarz, rzeźbiarz, grawer, scenograf, ilustrator, projektant biżuterii, fotograf, grafik, rysownik, projektant, litograf, akwarelista, ksylograf, pastelista, kolekcjoner sztuki |
| Rodzina | Ojciec: Louis Derain Małżonek: Alice Derain Dziecko: André-Charlemagne Knaublich |
| Uczeń | Yohanan Simon |
| Pod wpływem | Georges Seurat, Paul Gauguin, Maurice de Vlaminck |
| Członkostwa | Comité national de l'estampe |
| Znane dzieła | Mountains at Collioure (1905), Woman in a Chemise (1906), The Golden Age (1905), Big Ben (1906), The Port of Collioure (1905) |
Andre Derain przybył latem 1906 roku do L'Estaque, nadmorskiej miejscowości koło Marsylii, którą przed nim malował Cezanne. Młody francuski malarz zastał tam sosny, mury i jasne drogi i malował je tak, jakby ktoś przysunął słońce bliżej ziemi. W „The Turning Road, L'Estaque” droga wije się między drzewami, których pnie płoną oranżem i czerwienią; korony nad nimi są niebieskie, zielone i żółte, ziemia lśni różem, a między pniami drobne postacie przechodzą ze swoimi ciężarami. W tych samych miesiącach powstały także „Trzy Drzewa, L'Estaque”, trzy wygięte pnie na tle ochrowożółtego zbocza, za nimi zielony dom, a na murze maleńka postać w czerwieni.
Derain dorastał gdzie indziej, w Chatou nad Sekwaną, na zachód od Paryża; tam urodził się w czerwcu 1880 roku. W wieku osiemnastu lat uczęszczał w Paryżu do Académie Carrière i poznał Henriego Matisse'a; w 1900 roku dołączył do nich Maurice de Vlaminck, z którym Derain dzielił pracownię na wyspie na Sekwanie w pobliżu Chatou. Obaj wspólnie malowali brzegi wyspy, a później nazwano ich szkołą z Chatou. W latach 1901-1904 służba wojskowa przerwała jego malarską pracę. Latem 1905 roku Derain pracował z Matisse'em w Collioure nad Morzem Śródziemnym, a jesienią nowe obrazy zawisły w sali VII paryskiego Salonu Jesiennego; pośrodku jaskrawych płócien stało stateczne, klasycystyczne popiersie dziecka autorstwa pewnego rzeźbiarza. Krytyk Louis Vauxcelles zakpił, że to Donatello pośród dzikich bestii: popiersie było fragmentem statecznego renesansu, a otaczający je malarze stanowili les fauves, dzikie bestie. Drwina stała się nazwą stylu, a Derain, wspólnie z Matisse'em, został współtwórcą fowizmu. W „Taniec” z 1906 roku postacie w czerwieni, ochrze i pasiastym błękicie tańczą na jaskrawożółtym tle, zielony wąż wije się przez gęstwinę, barwny ptak trzepocze skrzydłami; barwa podporządkowuje się tu wyłącznie obrazowi i własnemu żarowi.
Wieść o nowym pożarze barw szybko się rozeszła. Marszand Ambroise Vollard widział, jak dobrze sprzedają się londyńskie obrazy Tamizy Moneta, dlatego w 1906 i 1907 roku trzykrotnie wysłał Deraina za kanał La Manche. Malarz stworzył podczas tych podróży trzydzieści obrazów, a Vollard kupił całą serię. W „Tamiza i Tower Bridge; La Tamise et Tower Bridge” z 1907 roku rzeka rozciąga się w świetle niczym zielona, nakrapiana płaszczyzna, przy brzegu tłoczą się barki o czerwonych kadłubach, samotny wioślarz zostawia za sobą ślad, a w głębi most odcina się błękitem od żółto-różowego nieba, tak odświętnie, jakby miasto świętowało ten dzień.
Z malarzami jest jak z ogrodami; jedne rozkwitają naraz i wołają ponad płotem, inne rosną po cichu i dopiero po latach pokazują, co się w nich kryje. W twórczości Deraina oba rodzaje spotykają się w jednym dziele, a kto ogląda jego obrazy obok siebie w Meisterdrucke, dostrzega dwie zupełnie różne tonacje. Fowistyczny obraz z 1906 roku bierze w posiadanie całą ścianę, tyle siły tkwi w czystych barwach. Późne pejzaże i martwe natury są natomiast cichymi sąsiadami, bylinami pod słonecznikami, które nie spieszą się i oddziałują przez długi czas.
Droga do tych cichych obrazów prowadziła przez przełom. W latach 1914-1919 Derain był żołnierzem podczas pierwszej wojny światowej; później porzucił dzikie barwy, malował klasycznie i surowo, a w latach dwudziestych wielu uważało go za czołowego malarza Francji. W 1919 roku przygotował scenografię i kostiumy do „Boutique fantasque”, „Czarodziejskiego sklepiku”, dla słynnego zespołu baletowego Siergieja Diagilewa, Ballets Russes; londyńska premiera okazała się triumfem i przyniosła kolejne zamówienia teatralne. Z biegiem lat w jego obrazach narastał spokój; już „Róże w wazonie” z 1932 roku przemawiają tym cichszym językiem. W 1935 roku Derain kupił posiadłość w Chambourcy na zachód od Paryża, przebudował parter na pracownię, a latem pracował w ogrodowej oranżerii. W latach wojny malował ogrody i widoki Donnemarie-en-Montois, małego miasteczka na południowy wschód od Paryża; jeden z tych motywów figuruje w naszym katalogu jako „Ogród w Ponnermaire en Montois, ok. 1940-45 (olej na płótnie)”, z błędem w nazwie miejscowości. W 1941 roku Derain wziął udział w zorganizowanej przez niemieckich okupantów podróży artystów do Berlina; po wyzwoleniu uznano to za kolaborację i dawni zwolennicy zaczęli go unikać.
W 1954 roku Derain został potrącony przez pojazd w Garches pod Paryżem i we wrześniu zmarł wskutek odniesionych obrażeń; już rok wcześniej osłabiła go infekcja oczu, po której nigdy w pełni nie odzyskał sił. Mieszkał wtedy od niemal dwudziestu lat w Chambourcy, w posiadłości noszącej nazwę La Roseraie, czyli Ogród Różany. Tam powstawały martwe natury i pejzaże z jego późnych lat, ciche obrazy malarza, którego niegdyś zaliczano do dzikich bestii.