Praca w marmurze, czyli artysta rzeźbiący Tanagrę

W "Dziełach z marmuru" Jean Leon Gerome po raz kolejny udowadnia swoje mistrzostwo w szczegółowym przedstawianiu. W tym obrazie artysta zabiera widza do pracowni. Charakteryzuje się to różnymi przedmiotami, które leżą kolorowe i czasami bezładnie na półce lub na podłodze. Jednocześnie w tym warsztacie artysty można dostrzec ład, który pozwala mistrzowi wykuć realistyczny posąg ze szlachetnego marmuru.

Scena zdominowana jest przez trzy postacie: rzeźbiarza, nagą modelkę i prawie gotową figurę, którą widać za żywą modelką w profilu bocznym. Dopiero przy drugim spojrzeniu dostrzega się różnicę między modelem a dziełem rzeźbiarza: oto jak żywo udało się artyście stworzyć podobieństwo! W przeciwieństwie do rzeźbiarza, model jest młody. Jego białe włosy świadczą o wieloletnim doświadczeniu, także w dziedzinie sztuki. Przyciągnięty młodością modelki, kieruje swój wzrok na jej nieskazitelne ciało. Czy jest to również spojrzenie zmysłowe, czy tylko wynika z powagi pracy artystycznej? Widz może sam o tym zdecydować.

W każdym razie, rękawiczki i niebiesko-turkusowy fartuch zdradzają, że rzeźbiarz jest poważny i skupiony na swojej pracy. Na uwagę zasługuje również fakt, że stoi on na piedestale, podobnie jak model i jego dzieło. To podniesienie sprawia, że grupa ludzi znajduje się jeszcze bardziej w polu widzenia widza. Pochylona, niemal półkolista postawa jego pleców koresponduje z wykończoną tancerką w delikatnym różu, którą można dostrzec na stoliku przyściennym po prawej stronie obrazu. Figura ta, podobnie jak popiersie na lewej półce i maski na górnej półce, kładzie dodatkowy nacisk na człowieka: Człowiek może być nieziemsko piękny, stary i zniekształcony, pogodny i roztańczony lub statyczny i nieruchomy.

Perspektywę i żywość nadaje obrazowi jasna paleta barw. Niebieska ściana przejmuje odcień fartucha i powiększa się na wysokość. Jednocześnie stanowi doskonałe tło dla grupy postaci.